Algemeen bijzonder onderwijs

Over wat algemeen bijzonder onderwijs precies inhoudt, bestaat nogal eens verwarring. Veel mensen denken dat bijzonder onderwijs hetzelfde is als speciaal onderwijs. Maar speciaal onderwijs is het onderwijs aan kinderen met een handicap, bijvoorbeeld het mytylonderwijs. Een school voor speciaal onderwijs kan een bijzondere school zijn, maar kan ook een openbare school zijn.

Algemeen bijzondere scholen (vroeger ook wel neutraal bijzonder genoemd) zijn vooral opgericht door ouders die zich niet konden vinden in het bestaande onderwijs. Algemeen bijzondere scholen gaan uit van de gelijkwaardigheid van alle levensbeschouwingen en maatschappelijke stromingen. Het onderwijs is erop gericht dat de leerling een levensbeschouwing kan opbouwen en van daaruit een eigen inbreng kan hebben, met respect en begrip voor de levens- en maatschappijbeschouwing van anderen.

Artikel 23 Grondwet regelt de vrijheid van onderwijs, zowel wat betreft de keuze van richting als de keuze van inrichting van het onderwijs in Nederland.

Richting

grondslag gebaseerd op levensovertuiging

Inrichting

pedagogisch-didactische grondslag

· Openbaar onderwijs

· (bij wet vereist, dus zonder grondslag)

· Protestants-christelijk

· Rooms-katholiek

· Algemeen bijzonder

· Vrije school

· Joodse school

· Hindoe school

· Islamitische school

· en andere

· Montessori

· Jenaplan

· Dalton

· Freinet

· Vrije school

· en andere

Richting en inrichting van het onderwijs zijn dus twee verschillende begrippen. Een school van een bepaalde richting kan dus ook kiezen voor een bepaalde inrichting. Zo zijn er algemeen bijzondere scholen (richting) die onderwijs geven op basis van Montessori, of Dalton, of Jenaplan (inrichting) enzovoort. Maar ook binnen het openbaar, PC- en RK-onderwijs zijn er Montessori- of Dalton- of Jenaplanscholen.

Het algemeen bijzonder onderwijs kent een grote verscheidenheid aan stromingen. Deze stromingen worden gekenmerkt door de eigen wijze waarop de school inhoud geeft aan het 'pedagogische concept'. Pedagogisch concept staat voor de manier waarop de school vorm geeft aan haar onderwijs. Vindt de school het bijvoorbeeld belangrijk dat kinderen zelfstandig leren werken? Of dat de lesstof naadloos aansluit op de behoefte van het kind? Of hecht de school er veel belang aan dat leerlingen in groepen werken en hun sociale vaardigheden goed ontwikkelen? Over dit soort vragen denkt de school na bij het bepalen van het pedagogisch concept. Veel scholen werken volgens een pedagogisch concept dat door een ander is bedacht. Montessorischolen werken bijvoorbeeld volgens de principes die Maria Montessori heeft bedacht. Scholen geven hieraan vaak wel een eigen invulling, zodat de ene Montessorischool niet hetzelfde is als de andere.

De verschillende stromingen in het algemeen bijzonder onderwijs kennen naast verscheidenheid ook een aantal gemeenschappelijke waarden:

· grote betrokkenheid van de ouders;

· uitgesproken ideeën van de ouders over het onderwijs;

· hoge kwalitatieve eisen;

· openheid voor vernieuwingen.

Juist deze waarden maken het algemeen bijzonder onderwijs voor veel ouders zo aantrekkelijk en doen hen bewust kiezen voor dit andere onderwijs.

De landelijke vereniging voor ouders in het onderwijs LOBO behartigt de belangen van ouders met kinderen die naar een algemeen bijzondere basisschool of school voor voortgezet onderwijs gaan.