Maatschappelijke stages in het voortgezet onderwijs
Maatschappelijke stages in het voortgezet onderwijs zijn een betrekkelijk nieuw fenomeen. De stages zijn bedoeld om de sociale en maatschappelijke ontwikkeling van jongeren te bevorderen. Het gaat om leren buiten de school, zonder boeken, en de deelnemers draaien gewoon mee met professionals in de praktijk. Dit maakt het aantrekkelijk voor leerlingen.
Begin 2005 is onderzoek gedaan naar manieren waarop scholen invulling geven aan dit zogenaamde sociale practicum. De zeven onderzochte scholen die zoín stage in het programma hebben, blijken er een heel verschillende invulling aan te geven: er is wel of geen samenwerking met het vrijwilligerswerk, er is wel of geen relatie met het vakonderwijs, wel of geen evaluatie enzovoort.
De onderzochte scholen blijken stages bovendien weinig gestructureerd aan te pakken. De activiteiten vinden, op een enkele uitzondering na, plaats in de marge van het schoolgebeuren. Vaak worden ze gedragen door het enthousiasme van ÈÈn of enkele docenten en niet of nauwelijks ondersteund door de rest van het team. Opvallend is ook dat de meeste scholen die een vorm van maatschappelijke stage hebben, weinig aandacht besteden aan de resultaten.
In het onderzoek worden enkele aanbevelingen gedaan om een maatschappelijke stage te doen slagen, zoals:
meer didactische structuur en inhoud in de stages aanbrengen;
een duidelijke omschrijving geven van de gewenste doelen van de stage en de manier waarop men de doelen denkt te bereiken;
leerlingen moeten feedback krijgen op hun belevenissen, want zij leren niet vanzelf door hun ervaringen.
Voor een medezeggenschapsraad (MR) kan dit onderzoek om meerdere redenen interessant zijn. De MR heeft instemmingsrecht wat betreft het schoolplan. De MR kan kritische vragen stellen over het al dan niet aanbieden van een maatschappelijke stage voor leerlingen. Wordt er bewust gekozen om dit niet te doen? Is het meer een toevalligheid wanneer dit wel gebeurt? Het onderzoek biedt dan handvatten om meer beleidsmatig te kijken naar de rol maatschappelijke activiteiten in het lesprogramma. En als u – ondanks alle genoemde haken en ogen - toch enthousiast raakt over het fenomeen maatschappelijke stage in het voortgezet onderwijs, kunt in het onderzoek ideeÎn opdoen over mogelijke vormen van een maatschappelijke stage.
M. Derriks en E. Roede, Sociaal leren in praktijk. ISBN 9068137549.
Te bestellen bij: SCO-Kohnstamminstituut,
www.educ.uva.nl/sco. Kortlopend Onderwijsonderzoek van de LPC, gefinancierd door het Ministerie van OCW.