Tweede Fase

De Tweede Fase omvat de bovenbouw van HAVO en VWO. De nadruk ligt hier op een brede algemene vorming en samenhang tussen verschillende vakken. Daarnaast beoogt men in de Tweede Fase een zelfstandiger manier van werken en studeren die beter aansluit bij de werkwijze in het hoger onderwijs. De overstap naar een vervolgopleiding zal daardoor makkelijker worden, en leerlingen zullen minder snel afhaken in het hoger onderwijs.

Het studiehuis heeft betrekking op de vormgeving en organisatie van de nieuwe benadering van leren in de Tweede fase. Zelfstandiger werken en studeren vraagt namelijk een andere manier van denken en organiseren. De nadruk ligt steeds meer op het hebben en ontwikkelen van praktische en sociale vaardigheden. Die zijn niet alleen gericht op kennisverwerving, maar met name op het leren omgaan met grote hoeveelheden informatie en de toepassing daarvan. Het studiehuis heeft ook gevolgen voor de rol van de docent. Naast kennisoverdracht is zijn taak steeds meer het coachen en begeleiden van leerlingen. 'Het' studiehuis bestaat overigens niet. Het is slechts een metafoor voor een andere, door de school gekozen, werkwijze. De overheid heeft hiervoor dan ook geen regels vastgesteld. Een kenmerk van de Tweede Fase zijn de profielen. Een profiel bestaat uit een samenhangend onderwijsprogramma dat - samen met zelfstandiger werken - de leerling in HAVO en VWO beter voorbereidt op een opleiding aan een hogeschool of universiteit. Door die betere aansluiting kan ook het aantal studenten dat het hoger onderwijs voortijdig verlaat, verminderen. Leerlingen kunnen kiezen uit de profielen cultuur en maatschappij, economie en maatschappij, natuur en gezondheid en natuur en techniek. De vier profielen corresponderen met de grote, globale sectoren waarin we werk en opleidingen in de huidige samenleving verdelen. Een profiel kent vakken die voor alle leerlingen gelijk zijn, een deel dat specifiek is voor het gekozen profiel en een vrij in te vullen deel. De vrije ruimte kan worden gebruikt om vakken te volgen uit een ander profieldeel. Dat vergroot de mogelijkheden van leerlingen om door te stromen naar het hoger onderwijs. Minister Van der Hoeven van OCW heeft de Tweede Kamer voorgesteld vanaf augustus 2007 de Tweede Fase HAVO en VWO aan te passen. De bedoeling is dat scholen meer ruimte krijgen voor zaken waarvoor de Tweede Fase mede bedoeld was, namelijk vaardigheidsonderwijs, zelfstandig en actief leren en een vergroting van de samenhang tussen de vakken.

Ook heeft de minister een brief aan de Tweede Kamer gestuurd waarin zij veranderingen voorstelt met betrekking tot de inrichting van het studiehuis. Zij vindt dat het eindexamenprogramma van het HAVO en VWO te versnipperd en te overladen is. Scholen moeten meer vrijheid krijgen om zelf hun eigen onderwijsvorm te kiezen. In het huidige examenprogramma staat dat leerlingen voor veel vakken dossiers moeten aanleggen en praktijkopdrachten moeten uitvoeren. Daarmee zouden leerlingen in het vervolgonderwijs meer vaardigheden hebben om zelfstandig kennis te verwerven. De minister vindt dat in de toekomst toch weer meer aandacht moet komen voor kennisoverdracht door de leraar. Hogescholen en universiteiten klagen namelijk dat studenten te weinig elementaire kennis hebben. Als scholen dat beter vinden hoeft het profielwerkstuk geen betrekking meer te hebben op twee vakken. Ook wordt voorgesteld om het aantal verplichte vakken in de profielen van vier terug te brengen naar drie. De VWO-leerling hoeft dan in plaats van twee, voortaan maar ÈÈn vreemde taal naast Engels te volgen. De minister wil tevens dat de zogenaamde ìdeeltalenî (dus alleen spreken of lezen) worden geschrapt. Bovendien wil zij dat de vakken aardrijkskunde en geschiedenis worden verdiept en dat het centraal schriftelijk examen blijft bestaan.

Meer informatie vindt u op www.tweedefase-loket.nl.

De Tweede Fase omvat de bovenbouw van HAVO en VWO. De nadruk ligt hier op een brede algemene vorming en samenhang tussen verschillende vakken. Daarnaast beoogt men in de Tweede Fase een zelfstandiger manier van werken en studeren die beter aansluit bij de werkwijze in het hoger onderwijs. De overstap naar een vervolgopleiding zal daardoor makkelijker worden, en leerlingen zullen minder snel afhaken in het hoger onderwijs. Het studiehuis heeft betrekking op de vormgeving en organisatie van de nieuwe benadering van leren in de Tweede fase. Zelfstandiger werken en studeren vraagt namelijk een andere manier van denken en organiseren. De nadruk ligt steeds meer op het hebben en ontwikkelen van praktische en sociale vaardigheden. Die zijn niet alleen gericht op kennisverwerving, maar met name op het leren omgaan met grote hoeveelheden informatie en de toepassing daarvan. Het studiehuis heeft ook gevolgen voor de rol van de docent. Naast kennisoverdracht is zijn taak steeds meer het coachen en begeleiden van leerlingen. 'Het' studiehuis bestaat overigens niet. Het is slechts een metafoor voor een andere, door de school gekozen, werkwijze. De overheid heeft hiervoor dan ook geen regels vastgesteld. Een kenmerk van de Tweede Fase zijn de profielen. Een profiel bestaat uit een samenhangend onderwijsprogramma dat - samen met zelfstandiger werken - de leerling in HAVO en VWO beter voorbereidt op een opleiding aan een hogeschool of universiteit.

Met ingang van augustus 2007 is de herijking van de tweede fase (bovenbouw havo/ vwo) van start gegaan. Deze herijking heeft geleid tot een aantal keuzemogelijkheden met betrekking tot het aanbod, de examenprogrammaís en de voorschriften van het schoolexamen. Scholen zijn hard bezig de inhoudelijke en organisatorische veranderingen te implementeren. Doel van de verandering is dat scholieren een minder overladen en versnipperd programma krijgen. Daarnaast moeten ze meer ruimte krijgen voor eigen keuzes.

In de profieldelen is het aantal verplichte vakken kleiner en worden "profielkeuzevakken" ingevoerd. Dit betekent dat sommige vakken, die voorheen verplicht waren in een profiel, voortaan een keuzevak kunnen zijn.

Er zijn ook nieuwe vakken ontwikkeld: natuur, leven en technologie (NLT), en Wiskunde D.

Zakboek Tweede Fase Onlangs is het nieuwe zakboek Tweede Fase verschenen, waarin alle regelgeving over de Tweede Fase per 1-8-2007 is opgenomen. Meer informatie over het zakboek vindt u op de website Tweede Fase.

Meer informatie kunt u ook vinden op www.tweedefase-loket.nl.