Toelating
In principe beslist het bestuur van de school voor voortgezet onderwijs of een leerling wordt toegelaten. Toelating tot vmbo theoretisch, havo of vwo moet op basis van geschiktheidsonderzoek. Dat kan op verschillende manieren; een toelatingsexamen afleggen, proefklassen vormen of door een eindtoets. Een schoolbestuur kan ook een minimumscore eisen op de eindtoets van de basisschool. Soms laten scholen een psychologisch onderzoek uitvoeren, maar daarvoor moeten ze wel toestemming hebben van de ouders.
Een school mag een leerling dus weigeren. Maar soms mag dat ook niet. Zo mag een leerling altijd naar een openbare school voor vbo als de directeur van de basisschool hem of haar daarvoor geschikt vindt. Het is namelijk niet verplicht om een aanvullend onderzoek te doen naar de geschiktheid voor het vbo. Bijzondere scholen mogen leerlingen weigeren als de godsdienst of levensbeschouwing van de ouders niet past bij die van de school. Maar ze mogen leerlingen die eigenlijk openbaar onderwijs willen volgen weer niet weigeren als er binnen redelijke afstand van de woning van de leerling geen openbare school is.
Schoolbesturen zijn verplicht om schriftelijk aan ouders uit te leggen waarom hun kind geweigerd wordt. De ouders kunnen dan binnen zes weken, eveneens schriftelijk, bezwaar maken. Het schoolbestuur moet daarna binnen vier weken een nieuwe beslissing nemen, nadat de ouders en de leerling zijn gehoord.